Het reserveren van netcapaciteit bij de netbeheerder is een belangrijke stap in de realisatie van zonnepanelen. Op momenten dat de opwek van zonnestroom hoger is dan het eigen elektriciteitsverbruik, wordt deze stroom teruggeleverd aan het openbare net. In hoeverre dit mogelijk is, hangt af van de beschikbare netcapaciteit op de locatie.
In de afgelopen jaren is duidelijk geworden dat netcapaciteit steeds vaker een beperkende factor is bij zonne-energieprojecten. Waar dit voorheen zelden een probleem was, is het inmiddels een randvoorwaarde die vroeg in het traject moet worden meegenomen.

Door de sterke groei van zonnedaken en zonneparken in Nederland is in veel regio’s schaarste ontstaan op het elektriciteitsnet. Het netwerk kan niet altijd extra opgewekte zonnestroom verwerken, met name wanneer deze moet worden teruggeleverd.
Op deze externe kaart is te zien in welke delen van Nederland de beschikbare capaciteit voor teruglevering beperkt is. Deze kaart wordt regelmatig bijgewerkt en geeft een actuele indicatie van de situatie per regio.
Hoewel netbeheerders werken aan uitbreiding van het elektriciteitsnet, nemen deze trajecten meerdere jaren in beslag. Voor nieuwe zonne-energieprojecten biedt dit op korte termijn vaak geen oplossing
Wanneer er onvoldoende netcapaciteit beschikbaar is, kan dit directe gevolgen hebben voor de realisatie van zonnepanelen. Teruglevering van opgewekte zonnestroom kan worden beperkt of slechts onder voorwaarden mogelijk zijn.
Dit heeft invloed op:
de maximale omvang van het zonnestroomsysteem
de verwachte opbrengst
de haalbaarheid van de businesscase
Bij projecten waarbij een groot deel van de opgewekte stroom wordt teruggeleverd, kan dit betekenen dat het ontwerp moet worden aangepast of dat een project wordt uitgesteld.
Bij het ontwikkelen van een zonnestroomsysteem wordt vaak gestart met de vraag hoeveel zonnepanelen er op het dak passen. In de huidige energiemarkt is echter een andere vraag minstens zo belangrijk: wat kan de netaansluiting verwerken, nu en in de toekomst?
De beschikbare netcapaciteit heeft invloed op:
de omvang van het systeem
de verhouding tussen opwek en eigen verbruik
de ruimte voor toekomstige uitbreidingen
Door hier vroeg in het proces aandacht aan te besteden, wordt voorkomen dat een systeem later structureel wordt beperkt.
Wanneer de beschikbare netcapaciteit beperkt is, vraagt dit om andere keuzes bij het ontwerp van een zonnestroomsysteem. Het uitgangspunt is niet langer maximale opwek, maar een systeem dat goed aansluit op de mogelijkheden van de aansluiting.
Afstemming tussen opwek en eigen verbruik
Een belangrijk aandachtspunt is het beter afstemmen van de zonnestroomopwek op het elektriciteitsverbruik op locatie. Door inzicht te krijgen in het energieprofiel kan worden bepaald welke systeemomvang realistisch is zonder ongewenste terugleverpieken.
Het is hierbij belangrijk om niet alleen naar het jaarverbruik te kijken, maar ook naar het verbruik per dag en per uur. Dit voorkomt dat er in bepaalde perioden alsnog teruglevering ontstaat die niet binnen de beschikbare netcapaciteit past.
Beperken van terugleverpieken
In sommige situaties is het noodzakelijk om de maximale teruglevering technisch te begrenzen. Dit kan onderdeel zijn van de voorwaarden die een netbeheerder stelt bij de realisatie van zonnepanelen. Het beperken van terugleverpieken vraagt om een zorgvuldig ontwerp en duidelijke afspraken vooraf.
Maatwerk per locatie
Afhankelijk van de locatie kunnen aanvullende maatwerkoplossingen worden onderzocht, zoals directe levering aan een andere verbruiker of specifieke aansluitconstructies. Dergelijke oplossingen zijn sterk afhankelijk van technische, juridische en organisatorische omstandigheden en zijn niet in elke situatie toepasbaar.
Netbeheerders en overheid nemen maatregelen om het elektriciteitsnet efficiënter te benutten en overbelasting te voorkomen. In bepaalde situaties kan hierbij gebruik worden gemaakt van reserveruimte op delen van het net.
Deze maatregelen kunnen tijdelijk ruimte bieden, maar vormen geen structurele garantie voor netcapaciteit bij nieuwe zonne-energieprojecten. Daarom blijft het belangrijk om bij de realisatie van zonnepanelen uit te gaan van de feitelijke mogelijkheden op locatie.
De druk op het elektriciteitsnet neemt de komende jaren verder toe door elektrificatie en verduurzaming van bedrijfsprocessen. Netcapaciteit is daarmee een blijvend aandachtspunt bij nieuwe investeringen in zonnepanelen.
Wie hier vanaf het begin rekening mee houdt, voorkomt dat zonnepanelen later een beperking worden in plaats van een voordeel.
Binnen 24u weet je hoeveel panelen er op je bedrijfsdak kunnen.